Tahorat qilish tartibi
1. Niyat qilish
Tahorat olish uchun, iloji boʻlsa, qiblaga yuzlaniladi.
Qalbda tahorat olish uchun niyat qilinadi. Til bilan niyatni talaffuz qilish shart emas.
2. Qoʻllarni yuvish
Qoʻllar bandigacha uch marta yuviladi. Barmogʻida uzugi bor kishi uni qimirlatib, ostiga suv yetkazadi. Barmoqlarni bir-birining orasiga kirgiziladi.
3. Ogʻiz va burun chayish
Oʻng qoʻlga suv olib, bir harakat bilan ogʻiz va burunga uch marta suv olinadi. Har suv olganda gʻargʻara qilib ogʻiz chayiladi va burun qoqiladi.
Yanada koʻproq savobga erishish uchun tishlarni misvok yoki tish yuvish pastasi bilan, yoki qoʻl bilan ishqalab yuvish mumkin.
4. Yuzni yuvish
Yuz yuviladi – uch marta. Yuzning chegarasi uzunasiga soch chiqqan joydan jagʻning ostigacha, kengligi esa ikki quloq yumshogʻining orasigacha boʻlgan oʻrindir.
5. Qoʻllarni tirsakkacha yuvish
Avval oʻng qoʻl, soʻng chap qoʻl tirsak bilan qoʻshib uch marta yuviladi.
6. Masʼh tortish
Hovuchga suv olib toʻkib tashlab, qoʻli bilan boshning hamma qismiga bir marta masʼh tortiladi.
Koʻrsatkich barmoq bilan quloq ichiga masʼh tortib, bosh barmoq bilan esa quloq tashqarisiga masʼh tortiladi.
7. Oyoqlarni yuvish
Chap qoʻl bilan oʻng oyoqni oshiq (toʻpiq) bilan qoʻshib va barmoqlar orasini (ishqalab) uch marta yuviladi.
Chap oyoq ham shu tarzda uch marta yuviladi.
Namoz oʻqish tartibi
1. Niyat qilish
Namoz vaqti kirgach, tahorat olib, pok kiyim bilan, pokiza joyda turib, qiblaga yuzlanamiz va qanday namoz oʻqishimizni qalbdan oʻtkazamiz.
Tilimizda «Falon namozning qanchadir rakʼatini oʻqishga niyat qildim» deyish shart emas, aksincha, niyatning oʻrni qalb boʻlgani uchun uni tilda talaffuz qilmagan afzal.
Qanday namoz oʻqimoqchi ekaningizni qalbingizdan oʻtkazishingizning oʻzi kifoya.
2. Takbiri tahrima
Soʻng «Allohu akbar» deb, qoʻlning barmoqlarini oʻz holida ochiq tutib, quloq yoki yelkalar barobarida koʻtaramiz. Keyin oʻng qoʻlni chap qoʻlning ustiga qoʻyib, kindik ostida bogʻlaymiz.
3. Qiyom
Agar imomga iqtido qilgan boʻlsak, «sano»dan boshqa narsani aytmaymiz.
Soʻngra ichimizda «Aʼuzu billahi minash shaytonir rojiym. Bismillahir rohmanir rohiym»ni aytamiz.
Fotiha surasini oʻqiymiz. Keyin «Omiyn» deymiz.
Sunnat, nafl, vojib namozlarning har rakʼatida, farz namozlarning esa birinchi ikki rakʼatida Fotiha surasidan keyin zam sura, yaʼni biror sura yoki uzunroq oyat yoki kamida uchta qisqa oyat oʻqiladi. (Quyida misol uchun Nas surasi berildi.)
Farz namozlarning uchinchi va toʻrtinchi rakʼatida Fotiha surasidan keyin zam sura oʻqilmaydi.
4. Rukuʼ
Fotiha yoki zam suradan keyin takbir aytib, rukuʼga egilamiz. Rukuʼda boldirlar tik turadi, ikki qoʻl bilan tizzalarni changallab turamiz, tizzani bukmaymiz, boshni egmaymiz. Orqamiz ham tekis turishi kerak. Shu holatda kamida uch marta «Subhaana Robbiyal aziym» deymiz.
Rukuʼ qilgan holda oʻzimizni xotirjam his qilib, hotirjam turgandan soʻnggina shoshilmasdan rukuʼdan qaytamiz.
5. Qiyom
Namozni yolgʻiz oʻqiyotgan boʻlsak, «Samiʼallohu liman hamidah» deb, qaddimizni tiklaymiz va «Robbanaa, lakal hamd» deymiz. Jamoat namozida esa imom «Samiʼallohu liman hamidah» deydi, iqtido qilganlar esa ichida «Robbanaa, lakal hamd» deydi.
Qachonki qaddimiz toʻliq tiklanib, biroz moʻʼtadil turmogʻimiz lozim.
6. Sajda
Qaddimizni toʻliq tiklab, tik turib olgach, takbir aytib, sajdaga ketamiz.
Sajdaga borayotganida avval tizzani, keyin qoʻlni yerga qoʻyamiz, keyin esa ikki qoʻlning orasiga boshimizni qoʻyamiz.
7. Sajda
Sajdada turganda qoʻlning barmoqlari qiblaga qarab turishi kerak. Peshona bilan burunni yerga tekkizamiz, qoʻltiqlarimiz ochilib turadi, qorin songa tegmay turadi. Oyoq barmoqlari ham qiblaga qarab turadi. Shu holatda kamida uch marta «Subhaana robbiyal aʼla» deymiz.
Sajda qilgan holda oʻzimizni xotirjam his qilib, hotirjam turgandan soʻnggina shoshilmasdan sajdadan qaytib oʻtiramiz.
8. Jalsa
Keyin takbir aytib, sajdadan boshni koʻtaramiz va chap oyoqni yotqizib, uning ustiga oʻtiramiz. Oʻng oyoq tik holatda qoladi, barmoqlari qiblaga qarab turadi. Ikki qoʻlimiz ikki tizzaning ustida boʻladi.
Oʻtirgan holda oʻzimizni xotirjam his qilib, biroz hotirjam oʻtirgandan soʻnggina shoshilmasdan ikkinchi sajdaga boramiz.
9. Sajda
Keyin takbir aytib, ikkinchi sajdaga boramiz va kamida uch marta «Subhaana robbiyal aʼla» deymiz.
Sajda qilgan holda oʻzimizni xotirjam his qilib, hotirjam turgandan soʻnggina shoshilmasdan sajdadan qaytib oʻtiramiz.
10. Qiyom
Yana takbir aytib, keyingi rakʼatga turamiz. Sajdadan turishda avval boshni, keyin qoʻllarni, keyin tizzani koʻtaramiz.
11. Ikkinchi rakʼat
Ikkinchi rakʼat ham xuddi birinchi rakʼatga oʻxshab oʻqiladi. Faqat boshida takbiri tahrima, sano va «aʼuzu» aytilmaydi. Fotihani oʻqib, soʻng zam surani oʻqib, takbir aytib rukuʼga egilamiz. Keyin turib, takbir aytib, ikki marta sajda qilamiz.
12. Qaʼda
Ikkinchi rakʼatning ikkinchi sajdasini qilib boʻlgandan keyin chap oyoq ustiga oʻtiramiz, oʻng oyoqning barmoqlari qiblaga qarab turaveradi. Oʻng qoʻlni oʻng tizza ustiga, chap qoʻlni chap tizza ustiga, barmoqlarni yoygan holda qoʻyamiz. Keyin tashahhud oʻqiymiz.
13. Salom
Agar namozi ikki rakʼatli boʻlsa, tashahhuddan keyin salavotlarni («Allohumma solli...» va «Allohumma barik...»larni) oʻqiymiz.
Soʻng boshqa duolarni oʻqib, «Assalomu alaykum va rahmatullohi» deb, oʻng va chap tomonlariga qarab salom beramiz.
Agar namoz uch yoki toʻrt rakʼatli boʻlsa, ikki rakʼatning tashahhudini oʻqib boʻlib, keyin uchinchi rakʼatga turamiz va xuddi ikkinchi rakʼatga oʻxshatib, namozni davom ettiramiz. Lekin uchinchi va toʻrtinchi rakʼatlarda faqat Fotihaning oʻzini oʻqiymiz, zam sura oʻqimaymiz. Toʻrtinchi rakʼatning ikkinchi sajdasidan keyin oʻtirib, tashahhud, salavot va duolarni oʻqib, ikki tomonga salom beramiz.